Jonas Laxander

Keber Tepe kazısında bulunan buluntular ne oluyor? Buluntuların işlenmesinde kimler çalışıyor ve kazı evinde tipik bir gün nasıl geçiyor?

Doliche antik kentini daha iyi anlamamız için önemli bir adım, Keber Tepe’deki kazı alanlarında açılan çukurlardan çıkan buluntuların işlenmesidir. Bu buluntular, saha ekibi günün çalışmasını tamamlayıp kazı araçlarıyla geri döndüğünde her öğleden sonra kazı evine getirilir. Buluntular, ertesi sabah saat 7’de çalışmalar yeniden başlayana kadar depoda saklanır ve bu saatte, çeşitli buluntu kategorilerinde (çömlek, pişmiş toprak, cam, metal, kemik, mimari vb.) uzmanlaşmış uluslararası ve disiplinlerarası bir öğrenci, konservatör ve uzman ekibi tarafından işlenir. Bu bağlamda “işleme” tam olarak ne anlama geliyor?

            Yeni buluntuların ilk aşaması, Adiuvabit veritabanımıza kaydedilmeleridir. Bu sayede, hangi buluntuların hangi bağlamdan geldiği kolayca araştırılabilir. Bu bilgi, buluntuların yorumlanması için çok önemlidir. Ardından, keramik ve mimari parçalar, tanımlanmalarını kolaylaştırmak için temizlenir. Keramik parçaları, keramik uzmanlarımız tarafından incelenerek sınıflandırılır ve üzerinde çalışılacak parçalar belirlenir. Genellikle, kenarlar, ayaklar ve kulplar gibi tanısal parçalar daha ayrıntılı inceleme için seçilir.

            Bir sonraki adım, belgeleme amacıyla parçaların çizilmesi ve fotoğraflarının çekilmesidir. Bu görevler hem öğrenciler hem de uzmanlar tarafından yerine getirilir ve buluntuların işlenmesinde yapılan çalışmanın önemli bir bölümünü oluşturur. Çizimlerden, parçaların geldiği kabın orijinal şeklini yeniden oluşturmaya çalışırız. Ayrıca, kabın orijinal çapını ve korunmuş olan kısmının yüzdesini de belirleriz. Çizimler, normal bir fotoğrafta genellikle görülemeyen keramik parçalarının belirli ayrıntılarını göstermemizi sağladıkları için de gereklidir. Keramik çizmek, genel olarak iyi çizim yapabilmekle pek ilgisi yoktur, çünkü çok teknik bir çizim yöntemidir. Öğrenmesi biraz zaman alır, ancak bir kez öğrendikten sonra oldukça keyifli ve tatmin edici olabilir.

                        Elbette, keramik parçaları buluntuların tek ilgili kategorisi değildir. Kazı sezonu süresince çeşitli zamanlarda terrakotta, kemik, mühür izleri, cam, metal, mimari ve sikke alanlarında uzmanlar da sahada bulunmaktadır. Uzmanlar, sahada kaldıkları süre boyunca buluntu işleme ekibi tarafından sınıflandırılmış kendi alanlarına ait buluntuları incelerler. Bu zengin uzmanlık birikimi, Doliche tarihinin çeşitli yönlerini daha iyi anlamamızı sağlar.

            Kazı evinin zemin katında, içeride kalmayı tercih edenler için çalışma alanları ve evin dışında, bahçenin yanında güzel bir çalışma masası bulunmaktadır. Bu, temiz hava ve sahada terlemeden güneşin tadını çıkarma fırsatı ile çok rahat bir çalışma ortamı sağlar. Ayrıca masanın üzerinde ve yanında yetişen üzüm ve böğürtlenlerden de biraz toplayabiliriz.

            Buluntu işleme ofisinde çalışma resmi olarak saat 16:00’da sona erer, ancak genellikle 16:10 veya 16:15’e kadar biraz daha çalışırız. Bu saatte saha ekibi Keber Tepe’den döner ve birlikte birkaç fincan kahve içeriz. Bu fırsatı, günümüzü, sahada ve evde olanları, yeni bulguları ve kaydettiğimiz ilerlemeleri ve aklımıza gelen diğer her şeyi konuşmak için kullanırız. Bu bağlantı ve birliktelik duygusu, çalışma gününü sonlandırmak için her zaman güzel bir yoldur.